Tìm hiểu về đặc điểm của Hàu sữa Thái Bình Dương từ A – Z

Tìm hiểu về đặc điểm của Hàu sữa Thái Bình Dương từ A - Z

Hàu sữa là tên gọi của Hàu Thái Bình Dương tại Việt Nam. Chúng có tên khoa học là Crassostrea gigas (Pacific oyster) – Thunberg, 1793. Ngoài ra, hàu sữa còn được gọi là hào sữa, hàu sữa Thái Bình Dương…

Đặc điểm của hàu sữa Thái Bình Dương

Cơ thể hàu được bao bọc bởi hai vỏ cứng chắc, vỏ trái có dạng hình chén, lớn hơn vỏ phải và thường bám vào nền đá. Trong khi đó vỏ phải nhỏ và phẳng hơn. Đỉnh vỏ ở phía trên và có bản sừng gắn giữa hai vỏ. Vỏ hàu có 3 lớp:

  • Lớp ngoài bằng sừng mỏng, dễ bóc và cấu trúc hoàn toàn bằng Protein.
  • Lớp giữa dày nhất là tầng đá vôi với cấu trúc gồm Calci carbonate kết tinh, gắn chắc trên thể Protein.
  • Lớp trong cùng bằng xà cừ mỏng, bóng, sáng và rất cứng.

Tìm hiểu về đặc điểm của Hàu sữa Thái Bình Dương từ A - Z

Hình dạng của vỏ rất khác nhau phụ thuộc vào môi trường sinh sống. Nếu hàu sống riêng rẽ trên nền đáy mềm thì vỏ nhẵn và kéo dài. Nếu phân bố trên nền đáy cứng, vỏ có hình ống, nhăn, vỏ trái tròn hơn và lõm sâu. Khi hàu sữa phân bố tập trung, vỏ có hình dạng méo mó. Thông qua hình dạng vỏ hàu, có thể xác định được đặc điểm của chất đáy tại điểm chúng phân bố. Hàu sống ở độ mặn cao có vỏ cứng hơn ở vùng có độ mặn thấp (FAO, 2003).

Sự phân bố của hàu sữa

Hàu sữa Thái Bình Dương phân bố tự nhiên ở vùng biển phía bắc của Nhật Bản. Chúng được di nhập đến nhiều quốc gia trên thế và cho đến nay được tìm thấy phổ biến ở vùng biển của Pháp, Anh, Mexico, Trung Quốc, Brazil… (FAO, 2003), (Grove – Jones, 1986). Từ năm 2003, hàu TBD được nuôi ở 64 quốc gia trên thế giới, đặc biệt là Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Đài Loan, Pháp, Mỹ, Canada…

Tập tính sống của hàu sữa

Hàu trưởng thành thường sống cố định, bám vào bất kỳ vật thể cứng. Cụ thể như đá, vỏ hàu, san hô chết… ở khu vực thuỷ triều giữa mức thuỷ triều cao và thấp khoảng 3m hoặc ở giữa các vùng nước nông. Chúng thiên về những vùng nước lợ cửa sông hay những vùng duyên hải gần bờ.

Khả năng thích nghi với sự biến động môi trường của hàu TBD rất lớn. Đặc biệt là yếu tố nhiệt độ và độ mặn. Hàu sữa là loài rộng nhiệt, chúng có thể sống ở nhiệt độ 1,8°C – 35°C và thích hợp nhất 20°C – 28°C (FAO, 2003).

Tìm hiểu về đặc điểm của Hàu sữa Thái Bình Dương từ A - Z

Hàu sữa cũng là loài rộng muối, chúng có thể sống ở độ mặn trên 35‰ hoặc dưới 5‰. Hàu ở độ mặn thấp khả năng sinh trưởng có thể chậm hơn. Độ mặn tối ưu cho sự phát triển của hàu trưởng thành là 16  – 28‰ (Elizabeth Gosling, 2003), 20-25‰ (FAO, 2003) và 15-29‰ đối với ấu trùng. Mặc dù trứng có thể phát triển bình thường ở độ mặn 36‰ (Amemiya, 1928).

Bởi vậy, hầu sữa có thể nuôi được ở các vùng cửa sông có độ mặn thấp (FAO, 2003). Phương thức bắt mồi của hàu cũng giống như các loài hai mảnh vỏ khác là lọc thụ động.

Thức ăn và phương thức bắt mồi

Thức ăn của hàu sữa

Thức ăn của hàu sữa Thái Bình Dương là ấu trùng bao gồm vi khuẩn, sinh vật nhỏ, mùn bã hữu cơ, tảo Sillic, trùng roi có kích thước dưới 10µm. Ấu trùng có thể sử dụng vật chất hoà tan trong nước và các hạt vật chất hữu cơ.

Khi trưởng thành thức ăn của chúng chủ yếu là thực vật phù du và mùn bã hữu cơ. Các loài tảo thường gặp là tảo Silic như: Melosira, Coscinodiscus, Cyclotella, Skeletonema….

Cách bắt mồi của hầu sữa

Phương thức bắt mồi của hàu thụ động theo hình thức lọc. Hàu bắt mồi trong quá trình hô hấp nhờ vào cấu tạo đặc biệt của mang. Khi hô hấp nước mang theo thức ăn đi qua bề mặt mang, các hạt thức ăn sẽ giữ lại ở mang nhờ các tiêm mao và dịch nhờn được tiết từ tiêm mao.

Tìm hiểu về đặc điểm của Hàu sữa Thái Bình Dương từ A - Z

Các hạt thức ăn có kích thước nhỏ sẽ được dịch nhờn của tiêm mao cuốn dần về phía miệng. Còn các hạt thức ăn quá lớn tiêm mao không giữ được sẽ bị dòng nước cuốn đi khỏi bề mặt mang. Sau đó được tập chung ở mép màng áo và bị màng áo đẩy ra ngoài. Mặc dù hàu bắt mồi thụ động nhưng với cách thức bắt mồi như vậy, chúng chỉ có thể chọn lọc theo kích thước thức ăn. Quá trình chọn lọc được thực hiện 4 lần theo phương thức trên

  • Lần 1 xảy ra trên bề mặt mang.
  • Lần thứ 2 xẩy ra trên đường vận chuyển.
  • Lần 3 xẩy ra trên xúc biện.
  • Lần thứ 4 xẩy ra tại manh nang tiêu hoá.

Tại dạ dày, thức ăn được tiêu hoá một phần nhờ các men như: Amylase, Lactase, Glipase, Maltase, Protease. Các thức ăn không thích hợp được đẩy ra ngoài. Các nhân tố tác động tới hoạt động bắt mồi của hàu là thuỷ triều, lượng thức ăn, các yếu tố môi trường (nhiệt độ, độ muối…).

Hình thức sinh sản của hào sữa

Sự thay đổi giới tính của hàu sữa

Cũng giống như các loài hàu khác, hàu sữa thay đổi giới tính trong suốt chu kỳ sống của nó. Thông thường, sinh sản lần đầu tiên là con đực sau đó chuyển thành con cái. Các yếu tố môi trường, đặc biệt là thức ăn có thể ảnh hưởng đến giới tính của hàu.

Trong điều kiện dồi dào thức ăn, chúng có xu hướng chuyển giới tính từ con đực sang con cái và ngược lại. Trong điều kiện thức ăn hạn chế hay chúng tập trung thành từng quần thể với mật độ quá lớn toàn bộ đàn hàu là con đực. Một số ít cá thể lưỡng tính.

Trong quá trình phát dục có sự biến tính, tỷ lệ đực cái thay đổi theo mùa vụ và theo từng địa điểm. Trong tự nhiên, tỷ lệ hàu cái là 40 – 68%. Hàu đực chiếm từ 21 – 61% (trong các tháng 4 đến tháng 10).

Tìm hiểu về đặc điểm của Hàu sữa Thái Bình Dương từ A - Z

Tỷ lệ này giảm thấp từ 0 – 16% (hàu cái) và 38 – 90% (hàu đực) trong các tháng từ 11 đến tháng 4 năm sau. Hàu con có thể tham gia lần đầu rất sớm. Thông thường sau 6 – 7 tháng tuổi kích thước đạt 40 – 50mm. Lúc này Hàu đã có khả năng tham gia sinh sản lần đầu.

Quá trình sinh sản của hàu sữa

Khi hàu bố mẹ tham gia sinh sản, trứng và tinh trùng được phóng vào môi trường nước. Quá trình thụ tinh và phát triển của ấu trùng diễn ra trong nước. Sức sinh sản của hàu là rất lớn phụ thuộc rất nhiều vào kích thước cá thể. Cá thể càng lớn sức sinh sản càng cao.

Nhiệt độ cũng ảnh hưởng rất lớn tới sức sinh sản của hàu. Nhiệt độ là yếu tố quan trọng và trực tiếp ảnh hưởng tới sức sinh sản. Nhiệt độ thích hợp cho sinh sản thường trong phạm vi 28°C – 30°C. Tuổi không có ảnh hưởng tới sức sinh sản của hàu.

Tìm hiểu về đặc điểm của Hàu sữa Thái Bình Dương từ A - Z

Sau khi thụ tinh, phôi tiếp tục phát triển thành ấu trùng và khi chuyển sang giai đoạn bám chúng hoàn toàn không còn khả năng bơi lội. Hình dạng của chúng đã tương đối giống với hàu trưởng thành. Chúng chỉ có khả năng bám một lần trong đời.

Mùa vụ sinh sản xảy ra quanh năm, nhưng có hai vụ chính là từ tháng 4 – 6 và từ tháng 8 – 10 hàng năm. Mùa vụ sinh sản ở vùng nhiệt đới thường ít tập trung và kéo dài hơn so với vùng ôn đới (FAO, 2003).

Hiện trạng của hàu sữa hiện nay

Hiện nay, nghề nuôi hàu phát triển rất mạnh ở nhiều nước. Nguồn giống chủ yếu từ sinh sản nhân tạo. Hàu được nuôi với các hình thức khác nhau. Ví dụ như nuôi đá, nuôi trong khay lồng, nuôi treo đục lỗ và treo trên các dây…

Tìm hiểu về đặc điểm của Hàu sữa Thái Bình Dương từ A - Z

Tại Việt Nam, hàu sữa được nuôi tập trung tại Long Sơn, Cần Giờ, Vũng Tàu, Nha Trang, Đà Nẵng. Tuy nhiên chất lượng hàu sữa được đánh giá cao nhất là hàu sữa Vân Đồn – Quảng Ninh. Vì đây là những vùng biển trong lành có điều kiện tự nhiên thuận lợi, nguồn nước trong lành. Là nơi sống lý tưởng của hàu sữa.

Bavabi hy vọng rằng, thông qua bài viết này bạn sẽ giúp bạn hiểu hơn về loài hàu sữa Thái Bình Dương. Nếu bạn có bất cứ thắc mắc nào khác, có thể liên hệ trực tiếp với Bavabi để được hỗ trợ và giải đáp.

Facebook Comments

1900 2323 25